X

Narın faydaları və zərəri nələrdir? Nar nədir və harada bitir?

Narın faydaları sağlamlığa olduqca əhəmiyyətli təsir göstərir. Bol sulu bu qırmızı meyvə; mineral, vitamin və lif baxımından çox yüksək keyfiyyətli məzmuna malikdir. O, sağlamlığımızı bədənimizi bəzəyən rublar kimi faydaları ilə bəzəyir.

Nar haqqında ümumi məlumat

  • Narın xüsusiyyətləri hansılardır?
  • Nar harada yetişir?
  • Narın Qida dəyəri nədir?

Nar nədir və nə edir?

Nar adətən isti və mülayim iqlim zonalarında bitən ağac və ya koldur. Onun meyvəsi qırmızı yavşan kimi dənli bitkilərdən ibarətdir və bol maye və lif ehtiva edir. Həm nar ağacının özü, həm də meyvəsindən tez-tez dərmanların hazırlanmasında istifadə olunur. Narın faydaları çox vaxt əzələ sağlamlığı, şəkər xəstəliyi, qan təzyiqi və ürək-damar problemlərinə diqqət yetirir. Lakin bu, dolayı yolla bir çox faydalar da verə bilər. (K.1)

Related Article Tövsiyə: Nar şəkəri artırır?

Narın faydaları min ildən çoxdur ki, faydalanır. Çox köhnə qeydlərdə parazitlərdən qurtulmaq üçün istifadə olunması haqqında da məlumat var. Aralıq dənizinə xas olan meyvələrdən biri olan nar dadı və sağlamlığa faydaları sayəsində Amerikadan Yaponiyaya qədər dünyanın bir çox bölgələrinə yayılmışdır.

Nar meyvəsində antioksidant kimi işləyən bir çox birləşmələr var. Bəzi elmi araşdırmalar nəticəsində nar şirəsində rast gəlinən antioksidantların damar sərtləşməsi üçün xeyirli olduğu qənaətinə gəlinib. Digər tərəfdən bu birləşmələrin xərçəngə də faydalı təsirləri ola biləcəyi düşünülür. Lakin bu faydalı təsirlərin nar şirəsi sərxoş halda və ya maddələr qəbul edilib dərmanlara hazırlanarkən təsirli olacağı bəlli deyil.

Türkiyədə narın yetişdiyi yerlər hansılardır?

Ölkəmizdə nar becərilməsi baxımından çox əlverişli iqlimə malik olan bölgələr var. Xüsusilə Cənub-ŞərqiErn Anadolu, Egey və Aralıq dənizi narı üçün ən əlverişli iqlim şəraitinə malikdir. Əslində, Aralıq dənizi əyalətlərimizdən biri olan Antalyadakı tərəf nar deməkdir. Denizli Türkiyədə nar ağacı becərilməsi və nar keyfiyyəti baxımından fərqlənən vilayətimizdir. Xaricə də satılan ən yaxşı nar meyvəsi denizli əyalətinin İrliqanlı şəhərində istehsal olunur.

Türkiyə Respublikası Kənd Təsərrüfatı Mühəndisləri Palatasının 2018-ci il üzrə paylaşdığı TÜRKSTAT məlumatlarına əsasən, ölkəmizdə olan miqdara uyğun olaraq əyalətlərin nar istehsalı üzrə sifarişi aşağıdakı kimidir:

  • Antalya
  • Muğla
  • Mersin
  • Adana
  • Denizli
  • Xətay
  • Qaziantep
  • Aydın
  • İzmir
  • Adıyaman
  • Sanliurfa (K.3)

Narın tərkibində hansı vitaminlər var?

Bir çox sağlamlıq faydaları narın tərkibindəki A Vitamini, B vitamini və C vitamininin zənginliyindən qaynaqlanır. Həmçinin tərkibində dəmir, kalsium, potasium kimi çoxlu lif və minerallar var. Bu minerallar həzm üçün faydalıdır. Lakin narın tərkibində fərq olan iki maddə puniki turşusu və punikaagindir. Narın müxtəlif xəstəliklərdə daha effektli olmasının əsas səbəbi məhz bu komponentlərdir.

Related Article Tövsiyə: Nar konstipasiyaya səbəb olur?

Təqribən 175 qram, yəni fincanı doldurmaq üçün kifayət qədər narın tərkibində aşağıdakı ölçüdə olan vitamin və minerallar var:

  • 144 kkal kaloriyə qədər
  • 24q meyvə şəkəri
  • 7 q lif
  • 3 q zülal
  • Tərkibindəki vitamin və mineralların 36%qədəri K vitaminidir
  • Tərkibindəki vitamin və mineralların 30%qədəri C vitaminidir
  • Tərkibindəki vitamin və mineralların 16%-ə qədəri Folat
  • Tərkibindəki vitamin və mineralların 12%-ə qədəri potasium

Narın tərkibindəki vitamin və minerallar sağlam həyat üçün olduqca vacibdir. Hətta bu vitaminlərin olmaması da müəyyən xəstəliklərin yaranmasında mühüm rol oynayır. Narın müntəzəm istehlakı buna bənzər sağlamlıq problemlərinin qarşısının alınmasında və hətta yaxşılaşdırılmasında effektli ola bilər. (K.4)

Narın faydaları

  • Narın faydaları nələrdir?
  • Nar hansı xəstəliklərə faydalıdır?
  • Narın qadınlar üçün faydası nədir?
  • Narın kişilər üçün faydası nədir?

Narın faydaları nələrdir?

Narın faydaları həm yaxşı olduğu xəstəliklər baxımından, həm də orqanizmin ehtiyac duyduğu mineral və vitaminləri təmin etmək baxımından müxtəlif bucaqlardan həll oluna bilər. Məsələn, ürək-damar problemləri üçün müalicəvi təsir göstərdiyi deyilən nar zəngin məzmunu sayəsində bu xəstəliklərə tutulmayanlara proteksionist xüsusiyyətlər göstərərək faydalıdır. Lakin narın nəyin xeyirli olması ilə bağlı suala ümumi olaraq aşağıdakı əşyalarla cavab vermək olar:

  • Sümükləri möhkəmləndirməyə kömək edir.
  • Nar əzələləri möhkəmləndirir.
  • Burada iltihabi xüsusiyyət göstərilir.
  • Ürək çatışmazlığı riskini azaldır.
  • Nar venalar üçün faydalıdır.
  • Yüksək qan təzyiqinin aşağı düşməsinə kömək edir.
  • Yaddaş kimi beyin funksiyaları üçün faydalıdır.
  • Nar prostat döş xərçəngi zamanı faydalı ola bilər.
  • Artrit və ağrılara fayda verə bilər.
  • Kişilərdə impotensiya və erektil disfunksiya üçün yaxşı ola bilər.
  • Bakterial və virus mənşəli infeksiyalar üçün faydalıdır.
  • Şəkərli diabet üçün faydalı ola bilər.
  • Nar həzmi gücləndirir.
  • Alzheimer xəstəliyi üçün preventiv və ya retardant fayda təmin edir.
  • İmmunitet sistemini yaxşılaşdırır.
  • Bədənin dözüm və gücünü artırır.

Görüldüyü kimi nar meyvəsi demək olar ki, möcüzəvi bir dərmandır. Bir çox xəstəliklər üçün həm müalicəvi, həm də preventiv olaraq faydalıdır. İstəsəniz, narın sağlamlığa faydasının detallarına nəzər salaq. Bunu maddələrdə, elmi araşdırmaların işığında qeyd etdik.

Related Article Tövsiyə: Potensiyalı narın faydaları hansılardır?

Nar iltihab üçün faydalıdır?

Narın iltihaba olan faydaları ilə bağlı müxtəlif elmi tədqiqatlar aparılmışdır. Bunlar narın orqanizmin bəzi yerlərində müxtəlif səbəblərdən meydana gələn iltihablar üzərindəki faydalarını ayrı-ayrılıqda aradan qaldırmış araşdırmalardır.

Məsələn, bağırsaq iltihabı üzərində aparılan təcrübə göstərib ki, nar meyvəsi faydalı ola bilər. Digər bir araşdırmada nar toxumunun IS döş xərçənginin səbəb olduğu iltihablara faydasına diqqət çəkilib. Bu araşdırmada nukleusun tərkibində olan punisiki turşusunun döş xərçəngi nəticəsində yaranan iltihabı azaltmağa kömək edə biləcəyi müşahidə edildi.

Narın diabetə səbəb olan iltihabın faydaları üzərində aparılan daha bir kiçik təcrübədə də müsbət nəticələr tapıldı. 2-ci tip şəkərli diabetdən əziyyət çəkənlər 12 həftəlik bu sınaqda iştirak etdilər. Nəticədə müəyyən edilmişdir ki, hər gün bir qədər nar şirəsi verilən şəkərli diabet xəstələrində iltihablanma sürəti azalmışdır.

Narın Sümüklərə Faydaları Nədir?

İnsanlar üzərində heç bir elmi araşdırma aparılmasa da, narın sümüklər üzərində faydalı ola biləcəyini göstərən bir araşdırma var. 2014 və 2015-ci illərdə siçanlar üzərində iki araşdırma aparılmışdır. Narın siçanlara necə verilməsi ilə bağlı heç bir detal olmasa da, təcrübədə siçanlarda sümük itkisinin qarşısının alınması müşahidə edildi.

Nar gücü və fitrə zəkatını artırır?

Nar haqqında bir çox elmi araşdırmalardan biri də performans üzərindədir. Bir jurnalın rəhbərliyi ilə aparılan araşdırmada nar və nar şirəsinin maddələr mübadiləsində çox faydalı olduğu müşahidə edildi. Bu da bədən performansına əhəmiyyətli dərəcədə təsir edir. Xüsusilə nar şirəsinin idmançının içkisi kimi istifadə edilə biləcəyinə dair də sübutlar var.

Tədqiqatın miqyası daxilində 15 gün ərzində gündə 500 ml-ə qədər nar şirəsi qəbul edən idmançılarda həm dözüm, həm də əzələ performansı baxımından güc müşahidə olunurdu. Başqa bir araşdırmada isə uzun müddətli qaçışlar zamanı hər yarım saatdan bir sərxoş olan nar şirəsinin performansını və davamlılığını yaxşılaşdırdığı müşahidə edildi.

Narın ürək-damar xəstəliklərində faydaları nələrdir?

Narın ürək-damar xəstəliklərinə faydalarına dair iki elmi tədqiqat 2005 və 2013-cü illərdə aparılmışdır. 2005-ci ildə aparılan araşdırma nəticəsində məlum olub ki, nar şirəsi koronar ürək problemi olan insanlara verildikdə qan ürəyə köçürmə yaxşılaşa bilər. Bu, narın ürək-damar xəstəliklərindən qoruduğu fikrini daha da gücləndirir.

Nar yüksək qan təzyiqi üçün faydalıdırmı?

Ürək xəstəliklərinin mənbələrindən və ya nəticələrindən biri də yüksək qan təzyiqi problemidir. 2013-cü ildə keçirilən təcrübədə yüksək qan təzyiqi problemi olan şəxslərdə qan təzyiqi əhəmiyyətli dərəcədə azaldı. Onlar 14 gün ərzində gündə 150 ml-ə qədər nar şirəsindən imtina etdilər. Həm qan axını, həm də hipertoniya baxımından nəzərdən keçirilən bu tədqiqatlar göstərir ki, nar ürəyi və damarları qorumaq qabiliyyətinə malik ola bilər.

Narın xolesterinə faydaları nələrdir?

Əksər insanlar bilir ki, pis xolesterinin səviyyəsi ürək-damar problemlərinə səbəb olan ən vacib xəstəliklərdən biridir. Ürək-damar sağlamlığını qorumaq üçün qandakı bu zərərli yağların səviyyəsini azaltmaq çox vacibdir. Narın xolesterinin səviyyəsinə olan faydaları müxtəlif elmi tədqiqatların miqyası daxilində də müzakirə olunmuşdur.

Qandakı triqliseridlərin yüksək səviyyədə olması mövzusunda bir aylıq araşdırma aparıldı. Bir ay ərzində bu insanlar hər gün nar çürdən əldə edilən 800 mq-a qədər piydən imtina edirdilər. Tədqiqatların nəticəsi olaraq, qan nümunələri mövzularının triqliserid səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı və triqliserid-HDL nisbətinin yaxşılığa doğru dəyişdiyi müşahidə edilmişdir.

Buna bənzər araşdırma zamanı yüksək xolesterin və şəkər xəstəliyindən əziyyət çəkənlərə nar şirəsinin faydaları araşdırıldı. Nar şirəsini müntəzəm olaraq içən subyektlər LDL-in effektiv azalmasını, yəni pis xolesterinin səviyyəsini və digər qan dəyərinin yaxşılaşdırılmasını göstərdilər.

Narın yaddaşa faydaları nələrdir?

nim funksiyalarımda nar və nar şirəsinin faydaları ilə məşğul olan əsas araşdırmalar var. Hələ güclü tədqiqat hesab olunmasa da, onun nəticələri nəzərəçarpacaq dərəcədədir. Bu araşdırmada yaşlılığa görə yaddaş problemi olan şəxslərdən bir ay ərzində gündə təxminən 250 ml nar şirəsi içmək istənildi. Bir ayın sonunda həm görmə, həm də şifahi qavrama qabiliyyətində, həm də subyektlərlə fəaliyyətdə olan şəxslərin xatirələri ilə bağlı təkmilləşmələr müşahidə olundu.

Siçanlar üzərində aparılan bəzi təcrübələr də göstərdi ki, narın yaddaşa faydalı təsirləri ola bilər. Nar və nar şirəsi beyin funksiyalarının qorunması, alsheymer və buna bənzər yaddaşla bağlı problemlərin qarşısını almaq üçün çox faydalı ola bilər.

Narın xərçəngə faydaları nələrdir?

Narın faydaları müxtəlif xərçəng xəstəlikləri ilə bağlı elmi cəhətdən də toxunulmuşdur. Nar həm xərçəngə səbəb olan iltihabi problemlərin sağalması baxımından, həm də birbaşa xərçəngin qarşısını almaq baxımından əhəmiyyətlidir. Prostat xərçəngi və döş xərçəngi xərçənginin aparıcı növləridir. İstəsəniz, iki ayrı başlıq altında bu iki xərçəng növü üzərində narın faydalarını nəzərdən keçirək.

Prostat xərçənginə narın faydaları nələrdir?

Prostat xərçəngi kişilərdə ən çox rast gəlinən xərçənglərdən biridir. Nar ekstraktı prostat xərçənginə faydalı olub-olmayacağını da araşdırır. Bu araşdırmada müntəzəm olaraq nar ekstraktı verilən prostat xərçəngi xəstələrində müsbət nəticələr əldə edilmişdir. Verilənlərə əsasən, nar ekstraktı nəticəsində xərçəng hüceyrələrinin çoxalması ləngiyilir, onların yayılması azalır, hətta xərçəng hüceyrələrinin ölümünə səbəb olur.

Prostat xərçənginin diaqnostik testində əldə edilən məlumatların eksponenti xərçəngin inkişafının mühüm göstəricisidir. Qısaca OLARAQ PSA adlanan bu dəyər, qısa müddətdə ikiyə qatlaşsa ölüm riskinin artması deməkdir. Bu mövzuda aparılan araşdırma nəticəsində məlum olub ki, gündə təqribən 250 ml nar şirəsi qəbul etmək PSA dəyərlərinin ikiqat artırılması müddətini 15 aydan 54 aya qədər uzadıb. Digər oxşar araşdırma məlumatları bu araşdırma nəticələrini dəstəkləyir.

Narın döş xərçənginə faydaları nələrdir?

Qadınlar arasında ən çox rast gəlinən xərçəng növlərindən biri də süd vəzi xərçəngidir. Prostat xərçəngində olduğu kimi, döş xərçəngində də nar ekstraktının faydaları müxtəlif elmi kütləvi informasiya vasitələrində araşdırılmışdır. Eyni şəkildə belə bir nəticəyə gəlib ki, nar ekstraktı döş xərçəngi hüceyrələrinin çoxalmasını azaldır, onun yayılmasını minimuma endirir və hətta xərçəng hüceyrələrində ölümə səbəb olur.

Bütün bu araşdırma məlumatlarına baxmayaraq narın xərçənglərə təsiri daha ətraflı araşdırılmalıdır. Bundan əlavə, bir çox nar eksperimentləri heyvanlar üzərində öz effektivliyini sübut etsə də, insanlarla bağlı tədqiqatlarla bağlı kifayət qədər məlumat yoxdur.

Narın oynaq ağrıları üçün faydaları nələrdir?

Oynaq ağrıları bir çox faktorlardan irəli gələrək inkişaf edə bilsə də, artrit bunun ən geniş yayılmış və xroniki səbəblərindən biridir. Qısa artrit oynaqların iltihabı kimi izah oluna bilər. Yuxarıda narın faydaları arasında iltihabı azaltdığını bildirmişik. Bu yolla narın artritə səbəb olan oynaq ağrıları üçün faydalı ola biləcəyi qənaətinə gələ bilərik. Təbii ki, bu inferensiya ilə qalmaq doğru olmazdı, əgər istəyirsinizsə, bu mövzuda elmi araşdırmalardan da danışaq.

Narın oynaqlara faydaları ilə bağlı bir neçə araşdırma olduqca ümidvericidir. İnsanlar üzərində sınaqdan çıxarılmasa da, müəyyən edilmişdir ki, oynaqların fəaliyyətini itirməsinə səbəb olan osteoxondrozlu insanlarda əmələ gələn fermentlər nar ekstraktı ilə blokadaya alınır. Nar ekstraktı ilə aparılan digər bir araşdırma siçanlar üzərində də yoxlanıldı. Nar ekstraktı inkişaf edən siçanlara artrit xəstəliyi zamanı verildikdə xəstəliyin gedişatında yaxşılaşma müşahidə olunurdu.

Görüldüyü kimi, oynaq ağrıları ilə bağlı yuxarıda qeyd olunan təcrübələr ya laboratoriya şəraitində, ya da heyvanlar üzərində aparılırdı. Buna görə də qəti nəticəyə gəlmək üçün narın faydaları haqqında ətraflı insan araşdırmaları aparmaq mütləqdir.

Narın qrip və soyuqdəymə üçün faydaları nələrdir?

Nar immuniteti möhkəmləndirən əhəmiyyətli birləşmələrə malikdir. Qrip, soyuqdəymə və göbələk xəstəlikləri kimi sağlamlıq problemlərinə qarşı güclü immunitet çox vacibdir. Bundan başqa nar anti-viral və anti-bakterial xüsusiyyətlərə malikdir. Ona görə də nar; soyuqdəymə, qrip, tonzillit, diş əti absesi kimi bakterial və virus mənşəli xəstəliklər üçün faydalıdır.

Bu mövzuda aparılan araşdırmalar narın tərkibindəki birləşmələrin Kandida albicans və bənzər zərərli mikroorqanizmlər kimi göbələk növlərinə qarşı təsirli olduğunu göstərmişdir. Narın ağızda əmələ gələn diş və diş əti iltihabında xüsusilə faydalı olduğu elmi araşdırmalar nəticəsində sübut edilmişdir.

Narın kişilər və qadınlar üçün faydaları nələrdir?

Təbii möcüzəli nar həm dişilər, həm də kişilər üçün olduqca faydalı xüsusiyyətlərə malikdir. Xüsusilə çoxalma məsələsində müsbət təsirlərə malikdir. Bu da hər iki cinsi ayrı narahat edir. Gəlin, müxtəlif faydalar arasında yuxarıda qeyd etdiyimiz bu xüsusatları qadınlara narın faydaları və narın kişilərə faydaları şəklində iki ayrı başlıq şəklində yenidən nəzərdən keçirək.

Narın qadınlara faydaları nələrdir?

Nar xüsusilə qadınlar üçün süd vəzi xərçəngi baxımından faydalıdır. Həmçinin, elmi sübutların çox olmamasına baxmayaraq, hamilə qalmanın asan olması düşünülür. Bundan başqa narın qadınlara sümük itkisinə qarşı faydaları da var. Bu, menopauzadan sonra geniş yayılmış problemlərdən biridir. Digər tərəfdən, 12 həftəlik elmi araşdırma aparılır ki, menopauza zamanı qadınlarda geniş yayılmış narın qadınlarda rast gəlinən fevralarda, depressiyada və yuxu pozğunluğunda faydalı ola bilər.

Narın hamilə qadınlar üçün faydaları nələrdir?

Narın qadınlara faydaları hamiləlik dövründə həm ana, həm də körpə üçün xüsusilə əhəmiyyətlidir. Narın hamilə qadınlar üçün faydaları aşağıdakılardır:

  • Hamiləlikdə narın qəbulu preeklampsiya riskini azaldır.
  • Təbii vitamin dəstəyini təmin edir.
  • Askorbin turşusu sayəsində hamiləlik zamanı çox ehtiyac duyulan zülalların istehsalını dəstəkləyir.
  • Nar hamiləlikdə B9, yəni folat baxından çox faydalıdır. Bu da hüceyrələrin böyüməsinə səbəb olur.

Hamiləlik zamanı hər hansı bir qidada olduğu kimi, narın qəbulu halında da həkim məsləhəti alınmalıdır. Həddindən artıq və balanssız istehlakdan çəkinmək lazımdır.

Related Article Tövsiyə: Hamiləlik zamanı nar qidası miscarriate edir?

Narın kişilərə faydaları nələrdir?

Narın kişilərə faydası xüsusilə cinsi sağlamlığa təsir edir. Ümumiyyətlə narın qan axımı problemləri nəticəsində yaranan erektil disfunksiyaya qarşı olduqca faydalı olduğu düşünülür. Müxtəlif elmi tədqiqatlar bu fikri dəstəkləyir.

Digər tərəfdənstərilmişdir ki, nar qan axınının artmasına verdiyi töhfə sayəsində sperma miqdarı və keyfiyyət baxımından əhəmiyyətli dərəcədə fayda əldə etmişdir. Bundan başqa, maddələr mübadiləsini sürətləndirmək və orqanizmi daha enerjili etmək məqsədilə narın faydaları da kişilərdə cinsi istəksizliklərin azalmasına kömək edir.

Yuxarıda qeyd etdiyimiz kimi, nar ekstraktı prostat xərçənginin inkişaf edib yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə kişilər üçün perspektivli xüsusiyyətlərə malikdir.

Nar şirəsinin faydaları

  • Nar yemək daha faydalıdır, yoxsa nar şirəsi içmək?
  • Nar şirəsinin qısa müddətdə faydaları nələrdir?

Nar şirəsinin faydaları nələrdir?

Nar yeməklə onun suyunu içmək arasında əsas fərq hamının bildiyi kimi pulpdur. Pulp xüsusilə həzm sisteminə kömək etmək üçün təsirlidir. Digər tərəfdən meyvə və tərəvəz pulpları, yəni liflər də böyük bağırsaqların təmizlənməsini təmin edir. Pulplar həmçinin bağırsaqlardan lazımsız yağların udulmasına mane olaraq xolesterol səviyyəsində mühüm rol oynayır. Bundan başqa, liflərdəki vitaminlər və suda olan vitaminlər də bir-birindən fərqlənir.

Bir meyvənin şisini istehlak etmək də riskləri artırır. Xüsusilə də şəkər məsələsində. Şirələr adətən olduğundan daha çox şəkər qəbuluna səbəb ola bilər. Ona görə də nar şirəsini yemək nar şirəsini içməkdən daha faydalıdır. Pulpadan əldə etdiyimiz faydalardan başqa, narın faydaları arasında yuxarıda saydığımız bir çox xüsusiyyətləri narın təqdimatının faydaları siyahısına daxil etmək olar.

Nar suyunun maddələrdəki faydaları

Yuxarıda qeyd olunan məlumatlardan sonra nar şirəsi içməyin faydalarını qısa şəkildə siyahı şəklində qısaca qeyd etmək lazımdır:

  • Nar şirəsi yüksək qan təzyiqi üçün faydalıdır.
  • Ürək-damar problemlərində köməkçi rol oynayır.
  • Əzələ quruluşuna gücləndirici təsir göstərir.
  • Sümük sağlamlığını dəstəkləyir.
  • iltihab və infeksiyaya qarşı mübarizə aparar.
  • Nar şirəsi içmək beyin sağlamlığı üçün faydalıdır.
  • Xərçəng xəstəliyində ön rolunu oynadığı düşünülür.
  • Kişilərdə cinsi problemlərə kömək edir.
  • İmmuniteti gücləndirir.
  • Bədəni qüvvətlədir.

Narın zərərləri və yan təsirləri

  • Narın membranı nədir?
  • Kim nar yeyə bilməz?
  • Nar allergiyasının əlamətləri hansılardır?
  • Nar hansı dərmanlarla qarşılıqlı təsirə girir.

Narın zərərləri, yan təsirləri və dərman mübadilələri

Nar və nar şirəsinin zərərləri həddindən artıq və huşsuz istehlak nəticəsində yaranır. Bu meyvə tarazlı və bir qayda olaraq vaxtında qəbul edildikdə təhlükəsiz bir meyvədir. Nar yemək, onun şirəsini içmək və ya dəriyə sürtmək məsələsində heç bir fəsadlar barədə məlumat verilmir.

Lakin nar ağacının gövdəsində, kökü və qabığında zəhərli təsirə malik maddələr var. Buna görə nar meyvəsindən başqa ağacın digər məhsullarının istehlakı sağlamlıq üçün böyük təhlükələr yaradır.

Həddindən artıq istifadə, allergik həssaslıq, xroniki vəziyyət, xüsusi vəziyyətlər (hamiləlik, ana südü ilə qidalanma, əməliyyat…) və dərman qarşılıqlı təsiri kimi faktorlar narın zərərlərinin xarici görünüşü üçün həlledici faktorlar ola bilər. İstəsəniz, bu və buna bənzər vəziyyətlərdə başlıqları altında baş verə biləcək narın yan təsirlərini nəzərdən keçirək. (K.13)

Narın Allergik Zərəri və Yan Təsirləri Nədir?

Allergiya adətən həssas bədənə malik olan şəxslərdə baş verir. Belə şəxslərdə yaranan narın zərərləri və fəsadlarına, ümumiyyətlə, toxunmaq olmaz. Nar allergiyasında aşağıdakı fəsadlar baş verə bilər:

  • İtiləmə
  • Nəfəs darlığı
  • Şişkinlik
  • Runni burnu (K.13)

Yuxarıda göstərilən zərərli təsirlər çox vaxt narın səbəb olduğu allergiyada görsənsə də, bulantı və qusma kimi digər fəsadlarla da müşayiət oluna bilər. Belə hallarla qarşılaşdıqda dərhal nar qəbul etməyi dayandırın və müalicəyə ehtiyacı olan bir şəxsə gedin və ya vəziyyətiniz pis olarsa dərhal 112 təcili yardıma zəng edin.

Xüsusi hallarda narın xroniki vəziyyəti və ziyanı

Xroniki vəziyyətlər və əməliyyat, hamiləlik, ana südü kimi xüsusi vəziyyətlər nar kimi bir çox qidaların istifadəsində diqqətli olmalıdır. Hamiləlik və əmizdirmə zamanı narın qəbulu barədə mənfi fikir olmasa da, onun qərarında qəbul edilməsihəkimin rəyi vacibdir.

Aşağı qan təzyiqi problemlərində narın qəbulu risk daşıyır, çünki bu, qan təzyiqini mənfi şəkildə azalda bilər. Buna görə də qan azlığı olanlar nar qəbul etməməli və ya çox az miqdarda nar yeməməlidirlər. (K.13)

Narın qan təzyiqinə təsiri əməliyyat olunacaq insanlarda da zərərli təsirə səbəb ola bilər. Odur ki, cərrahiyyə əməliyyatlarından 14 gün əvvəl insanlara nar və buna bənzər qan təzyiqinin aşağı salan, qanın nazikləşdirən qidalı maddələr qəbul etməyi dayandırması tövsiyə olunur.

Narın qarşılıqlı təsirində olan dərmanlar hansılardır?

Məlumdur ki, nar meyvəsi və suyu müntəzəm olaraq istifadə edilən bəzi dərmanlarla qarşılıqlı təsirə girə bilər. Xüsusilə, qaraciyərin sirayət etdiyi fermentlər tərəfindən parçalanan bəzi dərmanların effektivliyini narla dəyişmək olar. Bu halda dərmanın təsiri lazım olduğundan az və ya çox baş verə bilər və sağlamlıq problemlərinə gətirib çıxara bilər. Belə dərmanlar və aktiv maddələr aşağıdakılardır:

  • Ondansetron (Zofran)
  • Amitriptilin (Əlavil)
  • Kodek
  • Tramadol (Ultram)
  • Desiframin (Norpramine)
  • Flekainid (Tambocor)
  • Fluoksetin (Prozac)

Bundan əlavə narın dərman qarşılıqlı təsiri qan təzyiqini tənzimləyən agentlər və narkotik maddələr üzərində də özünü göstərə bilər. Narı qan təzyiqi aşağı salan dərmanlarla qəbul etmək qan təzyiqinin arzu olunandan daha zərərli dərəcədə aşağı düşməsinə səbəb ola bilər. Yaxud onları aşağı qan təzyiqi üçün istifadə olunan dərmanlarla birlikdə qəbul etmək dərmanın effektivliyinin aradan qaldırılması ilə nəticələnə bilər. Narın təsir edə biləcəyi qan təzyiqi dərmanlarından bəziləri bunlardır:

  • Hidroklorotiyaz (hidrodiuril)
  • Lisinopril (Prinivil, Zestril)
  • Kaptopril (Kapoten)
  • Amlodipin (Norvasc)
  • Enalapril (Vasotec)
  • Ramipril (Altace)
  • Losartan (Cozaar)
  • Valsartan (Diovan)
  • Diltiazem (Cardizem)
  • Furosemid (Lasix)
Narın faydaları və yan təsirləri nələrdir?

Narın yan təsirlərindən qorunmaq üçün nə etmək lazımdır?

Görüldüyü kimi narın zərərləri şüursuz istehlak nəticəsində meydana gəlir. Normal şərtlərdə yüksək dərmanlı meyvə olan narın zərərli təsirlərindən qaçınmaq üçün, qulluq etmək lazımdır:

  • Allergik reaksiyaları aşkar etmək üçün əvvəlcə az miqdarda nar qəbul edilməli və bədən reaksiyaları müşahidə edilməlidir.
  • Narı hamiləlik və ana südü ilə qidalanan zaman həkim icazəsi olmadan az-az qəbul etmək və ya az-az qəbul etmək olmaz.
  • Qan azlığı olan şəxslər həddindən artıq nar yeməməli və suyunu içməməlidirlər.
  • Nar şirəsini yemək olmaz və nar şirəsini əməliyyatdan əvvəl 14 gün, cərrahi əməliyyatdan sonra isə 14 gün ərzində qəbul etmək olmaz.
  • Narın istifadəsi dərmanın istifadə edildiyi dövrlərdə məhdud olmalıdır.
  • Narın həddindən artıq narı qəbul etmək lazımdır. Çünki onun şirəsini yeyib içmək hətta sağlam şəxslər üçün də əlverişsiz ola bilər.

Narın faydaları və zərərləri haqqında resurslar

Narın faydaları, zərərləri, yan təsirləri və müxtəlif xüsusiyyətləri haqqında danışdığımız bu məqalədə müxtəlif elmi mənbə və məqalələrdən istifadə etdik. Bu məlumatları tərtib etdiyimiz mənbələr və ünvanlar aşağıdakılardır: