Hamilelikte Yenmemesi Gerekenler Listesi – Gebelikte Neler Yenmez

Hamilelikte yenmemesi gerekenler listesi genel hatlarıyla bile oldukça fikir verse de detaylara inildiğinde sizin de yaptığınız yanlışların olabileceğini göreceksiniz. Zira gündelik yaşamımızda tüketmeye alıştığımız ve hatta müptelası olduğumuz yiyecek, içecek veya bazı alışkanlıklar gebelikte size ve bebeğe zarar verebilir. Dilerseniz genel hatlarıyla gebelikte yenmesi zararlı olan ve yapılması sakıncalı bulunan şeyleri listeleyerek başlayalım.

Hamilelikte Yenmemesi Gerekenler Listesi

Hamilelikte yenmemesi gerekenler listesi içerisinde gebelik sırasında anneye ve bebeğe zarar verebilecek ya da çeşitli sıkıntılar yaşatabilecek yiyecek ve içecekler bulunmaktadır. Bunların başlıcası liste halinde şu şekildedir:

  • Yüksek civa içeren deniz ürünleri
  • Az pişmiş ya da çiğ et, tavuk ve deniz ürünleri
  • İşlenmiş et ürünleri
  • Çiğ yumurta
  • Sakatat
  • Kafeinli yiyecek ve içecekler
  • Çiğ sebzeler (iyice temizlendiğinden emin olunmalı)
  • Yıkanmamış ve kabuğu soyulmamış meyveler
  • Pastörize edilmemiş süt ve süt ürünleri
  • Alkol ve sigara
  • Fabrika üretimi atıştırmalıklar

Gebelikte yenmemesi sakıncalı olanlar listesi içerisinde bulunan bu gıdaları detaylandıralım ve hamilelikte beslenme neden önemlidir konusunu biraz daha açalım.

Hamilelikte Yenmemesi Gerekenler ve Gebelikte Beslenmenin Önemi

Hamilelik, bir kadının yaşamındaki en hassas ve dikkat edilmesi gereken süreçlerden biridir. Bu yüzden gebelerin sağlıklı gıdalar yemeleri çok ama çok önemlidir. Hamile kadınlar, neyle beslendiklerine özen göstermeli ve sakıncalı gıda ve içeceklerden uzak durduklarından emin olmalıdırlar. Bazı gıdalar kesinlikle tüketilmemeliyken bazıları az miktarlarda ve nadir olarak tüketilmelidir.

Hamilelikte Yenmemesi Gerekenler İçinde En Önemlisi Civa İçeriği Yüksek Olan Deniz Ürünleridir

Civa oldukça toksik bir elementtir ve en çok kirli sularda bulunur. Daha yüksek miktarlarda civa alınması, sinir sistemi, böbrekler ve bağışıklık mekanizması için zararlı ve zehirleyici olabilir. Bebeklerde önemli gelişim sıkıntılarına da sepeğ olabilir.

Kirlilik oranı yüksek olan denizlerde yüksek miktarlarda civa bulunduğundan, büyük deniz balıkları yüksek miktarda cıva içerebilir. Bu nedenle, hamile kadınların yüksek civa içeren balıkları tüketmeyi ayda 1-2 porsiyondan daha fazla olmayacak şekilde sınırlamaları önerilir.

Gebelikte Hangi Balıkları Yemek Sakıncalıdır?

İçerisinde yüksek derecede civa bulunduğu için gebelikte yenmemesi gereken balıklar liste halinde şunlardır:

  • Kılıçbalığı
  • Köpekbalığı ve köpek balığından elde edilen besinler
  • Kral uskumru
  • Ton balığı ve özellikle albacore ton balığı türü

Ancak, tüm balıkların çiva içerme oranının yüksek olmadığını sadece belirli türlerde civa riskinin bulunduğunu not etmek önemlidir. Hamilelikte civa oranı düşük balık tüketmek ise çok sağlıklıdır ve bu balıklar haftada 2 defa yenebilir. Yağlı balıklar, bebeğiniz için önemli olan omega-3 yağ asitlerini bol miktarda içerir.

Az Pişmiş Ya Da Çiğ Et, Tavuk Ve Deniz Ürünleri Hamilelikte Yenmemesi Gerekenler Listesinde Yer Alır

Çiğ balıklar, özellikle kabuklu deniz ürünleri, çeşitli enfeksiyonlara neden olabilirler. Bunlar norovirüs, Vibrio, Salmonella ve Listeria gibi viral, bakteri veya parazitik içerebilir. Bu hastalıklardan bazıları sadece hamile kadınları etkiler, anneyi zayıf ve susuz bırakabilirken bazıları doğmamış bebeğe ciddi, hatta ölümcül sonuçlarla bulaşabilir.

Hamilelikte Listeria Enfeksiyonu

Gebeler özellikle Listeria kaynaklı hastalıklara karşı daha savunmasızdır. Aslında, hamilelerin Listeria enfeksiyonuna yakalanma olasılığı normal insanlardan 20 kat daha fazladır. Bu bakteri toprakta ve kirli su veya bitkilerde bulunabilir. Çiğ balıkların temizlenmesi işlemi sırasında sigara içmek veya ağıza ve buruna kirli ellerle dokunma dahil olmak üzere bir çok şekilde enfeksiyon kapılabilir.

Gebelikte Çiğ Balıklardan Uzak Durun

Anne, herhangi bir hastalık belirtisi göstermese bile, plasenta aracılığıyla anne karnındaki bir bebeğe Listeria hastalığı bulaşabilir. Bu bulaşma erken dönemde gerçekleşirse, düşük, ölü doğum ve diğer önemli hastalıklara neden olabilir. Bu sebeple gebelerin kabuklu deniz ürünlerinden ve çiğ balık ürünlerinden uzak durmaları gerekmektedir. Çiğ balık ve kabuklu deniz ürünleri bakteri ve parazitlerle kirlenebilir. Bunlardan bazıları sağlık üzerinde olumsuz etkilere neden olabilir ve hem anne hem de doğmamış bebeğe zarar verebilir.

Hamilelikte Çiğ veya Az Pişmiş Et Ürünleri Sakıncalıdır

Geblik döneminde çiğ et ya da az pişmiş et ürünleri tüketmek, E. coli, Toxoplasma,  Salmonella ve Listeria gibi birçok parazitten ve bakterinden enfeksiyon kapma ihtimalinizi yükseltir. Bakteriler, anne karnındaki bebeğin genel sağlık durumunu tehlikeye sokabilir, zihinsel sorunlar, körlük ve epilepsi başta olmak kaydıyla ölü doğumlara, düşüklere veya ciddi beyin hastalıklarına yol açabilir.

Birçok bakteri etin yüzey kısımlarında bulunabilirken, bazıları ise etin içinde yer alabilir. Sığır filetosu, bonfile et veya dana eti, kuzu ve dana eti gibi antrikot eti veya bütün et kısımları, bütünüyle değiştirilmediğinde tüketilmesi sakıncalıdır. Sosisli sandviç, işlenmiş şarküteri ürünleri veya az pişmiş fastfoodlar da risk oluşturan faktörler arasında yer alır. Sayılan bu et ürünleri her ne kadar temiz olabilse de pişirme, hazırlama, paketleme ve taşıma sırasında da kirlenip hastalık riskini yükseltebilirler. Hamileler, buharda iyice haşlanmadıkça ya da fırında iyice pişirilmedikçe işlenmemiş et ürünlerini de tüketmemelidir.

Hamilelikte Çiğ Yumurta Yemek

Çiğ yumurtalar Salmonella bakterisi ile kirlenmiş olabilir. Salmonella enfeksiyonlarının belirtileri genellikle anne tarafından hissedilebilir ve ateş, mide bulantısı, kusma, mide krampları ve ishal gibi bazı göstergelerle anlaşılabilir. Bununla birlikte, bazen hastalık rahimde kasılmalara ve kramplara sebep olarak ölü doğumlara veya erken doğumlara yol açabilir.

Çiğ Yumurta İçeren Başlıca Yiyecekler

Çiğ yumurta direkt olarak tüketilmese de farkında olmadan çeşitli besin ve yemeklerden çiğ yumurta alabilirsiniz. Bu nedenle gebelikte aşağıdaki listede bulunanları yerken bir kez daha düşünün:

  • Hafifçe pişmiş ve cıvık halde kalan sahanda yumurta
  • Haşlanmış ama katılaşmamış yumurta
  • Hollandez sosu
  • Ev yapımı mayonez
  • Salata sosları
  • Ev yapımı dondurma
  • Islak ve yumuşak soslu kekler

İçerisinde çiğ yumurta bulunan birçok hazır ürünün yapımında genellikle pastörize yumurta kullanıldığından herhangi bir sorun teşkil etmez. Fakat, aldığınız ürünün içindekiler kısmını okuyarak kullanılan yumurtanın sağlıklı olup olmadığı konusunda emin olmanız gerekmektedir. Gebelikte yumurta tüketiminde en çok dikkat edilmesi gereken faktör yumurtanın iyice pişmesi yada pastörize edilmiş olmasıdır.

Hamilelikte Tüketilmemesi Gerekenler İçinde Sakatatlar da Bulunur

Sakatat veya organ eti, birçok yemeğin harika bir kaynağıdır. Ayrıca sakatatlar birbirinden değerli besinler de içerir, bunlara demir, B12 vitamini, A vitamini, bakır örnek verilebilir. Bununla birlikte, çok fazla hayvansal bazlı A vitamini almak, hamilelik sırasında önerilmemektedir.

Görüleceği üzere sakatatlar anne ve bebek için oldukça faydalı gibi görünmektedir ancak fazla miktarda bakır birikimine neden olabilecekleri için sakatat tüketimi risk oluşturur ayrıca bebekte çeşitli yapısal sorunlara ve karaciğerde zararlı maddelerin birikmesine neden olabilecek A vitamini içermesi de sakıncalı olmalarına neden olur. Bu sebeple, hamilelerin haftada bir kereden fazla sakatat yememesi gerekmektedir.

Gebelikte Kafeinli Yiyecek ve İçecekler

Kafein, psikoaktif maddeler içerisinden en fazla tercih edilenlerdendir ve genellikle çay, kahve ve kola gibi bazı hazır içecekler ile kakaoda içerisinde bulunmaktadır. Gebelerin günde 200 mg kadar  yani yaklaşık 2-3 fincan oranında kahve içmelerinde sakınca görülmese de bu oranın altında kalmakta da fayda olacaktır.

Kafein çok hızlı bir şekilde emilir, plasenta ve onun aracılığıyla bebeğe kolayca geçer. Anne karnındaki bebeklerde kafeini sindirebilecek ve zararlı etkilerini uzaklaştıracak enzim olmadığından, fazla kafein alımı bebekte yüksek derecede birikime neden olabilir. Gebelik sürecinde fazla miktarda kafein tüketmenin bebekte büyümeyi azalttığı ve bu nedenle düşük doğum ağırlığı ihtimalini yükselttiği çeşitli araştırmalarca gösterilmiştir. Bu durum bebek ölümü riskinin artması ve yetişkinlikte, tip 2 diyabet ve kalp hastalığı gibi yüksek bir kronik hastalık riski ile sonuçlanabilir.

Çiğ Lahana ve Taze Filizli Sebzeler Hamilelikte Risk Oluşturabilir

Hamilelikte çiğ lahana, turp ve maş fasulyesi filizi dahil olmak üzere yeni filiz veren veya toprakla temasta bulunan sebzeler Salmonella ile kirlenmiş olabilir. Çünkü tohumlar filizlenmek için nemli bir toprağa ihtiyaç duyarlar işte bu ortam aynı zamanda zararlı bakterilerin gelişimi içinde oldukça idealdir, ayrıca böyle bir ortamda gelişen bakterileri üzerinde bulundukları bitkiden temizlemek de oldukça zor hatta imkansızdır. Bu nedenle hamilelerin çiğ lahana ve benzeri toprak mahsullerini yemek listelerinden tamamen uzak veya bu tür gıdaları mutlaka pişirerek yemeleri önerilir. Bu uyarılardan yola çıkarak çiğ lahana gibi gıdalardaki besinlerden mahrum kalmamak adına mutlaka bu tür bitkileri pişirme işleminden  sonra tüketmeniz gerekir.

Hamilelikte Yenmemesi Gerekenler İçinde Meyvenin Yeri

Yıkanmamış veya soyulmamış meyve ve sebzelerin yüzeyi birkaç bakteri ve parazit türü ile kirlenmiş olabilir. Bunlar, topraktan veya el teması yoluyla bulaşabilen Toxoplasma , E. coli , Salmonella ve Listeria bakterilerini içerebilir. Kirlenme, üretim, hasat, işleme, depolama, nakliye veya perakende sırasında herhangi bir zamanda oluşabilir.

Bakteriler hem anneye hem de doğmamış bebeğine zarar verebilir. Meyve ve sebzelerde kalabilecek en tehlikeli parazit ise Toxoplasma’dır.

Toxoplasma Bebekler İçin Oldukça Tehlikelidir

Toxoplasmosis hastalarının çoğunda hiçbir belirti görülmezken, bazılarında bir ay veya daha fazla süre içerisinde grip olmuş gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Hala anne karnında iken Toxoplasma ile enfekte olan bebeklerin çoğunun doğumda hiçbir semptomu yoktur. Ancak, körlük veya zihinsel engel gibi belirtiler daha sonra gelişebilir.

Dahası, hastalık kapmış yeni doğanların küçük bir yüzdesinin doğumda ciddi göz veya beyin hasarı olabilir. Hamileyken, meyve ve sebzeleri iyice durulayarak, soyarak veya pişirerek enfeksiyon riskini en aza indirmek çok önemlidir.

Hamilelikte Yenmemesi Gerekenler İçinde Süt Ürünlerinin Yeri

Hamilelikte yenmemesi gerekenler içinde çiğ süt ve pastörize edilmemiş peynir en önemli yeri tutar. Çünkü bunlar Listeria, Salmonella, E. coli ve Campylobacter gibi bir dizi zararlı bakteri içerebilir. Aynı şey bakteri bulaşmasına meyilli olan pastörize edilmemiş meyve suyu için de geçerlidir. Bu enfeksiyonların hepsinin doğmamış bir bebek için hayati tehlike yaratabilecek sonuçları olabilir.

Bakteriler doğal olarak ortaya çıkabilir veya toplama veya depolama sırasında bulaşmayla bu ürünlere geçebilirler. Pastörizasyon ise gıdaların besin yapısını etkilemeden zararlı bakterileri uzaklaştırmanın ve yok etmenin en etkili yöntemidir. Enfeksiyon kapma ihtimalini en aza düşürmek adına,  gebelerin sadece pastörize edilmiş süt, peynir ve meyve suyu kullanmaları gerekmektedir.

Hamilelikte Alkol ve Sigara Kullanımı

Hamilelikte alkol kullanımı bebekte çeşitli zararlara yol açmaktadır, bu nedenle düşükler ve ölü doğumlar yaşanabilmektedir. Çok az bir miktar alkol kullanmak bile anne rahmindeki bebeğin beyin yapısını kötü yönde etkileyebilir. Diğer yandan gebelikte alkol tüketimi bebeğin yüz ve kafa yapılarında bozulmalara, kalp sorunlarına ve zihinsel engellilik gibi risklere maruz kalmasına kapı aralar. Hamilelikte alkol kullanımının güvenli bir ölçüsü yoktur bu nedenle gebelik döneminde alkol kullanmaktan mutlaka ama mutlaka uzak durmalısınız.

Diğer yandan gebelikte sigara içmek de alkol tüketmek kadar risk taşıdığından hamilelik döneminde sigara içmeyi bırakmalısınız. Mümkünse gebelik planlıyorsanız gebe kalmadan önce sigarayı bırakmış olmalısınız.

Hamilelikte Abur Cubur Yemek

Hamilelik dönemi bebek için hızlı büyüme zamanıdır. Sonuç olarak, hamile kadınların protein, folat ve demir içeren çok sayıda temel besleyici gıdalara ihtiyacı vardır.

Yine de esas olarak iki kişi için yemek yiyorsanız da, iki kat kalori almanıza ihtiyaç yoktur. İkinci ve üçüncü trimesterda günde yaklaşık 350-500 arasında ekstra kalori almak yeterli olacaktır. En uygun gebelik diyetleri, anne ve gelişmekte olan bebeğin ihtiyaçlarını gidermek besleyici yönü yüksek ve çeşitliliği fazla olan güvenli gıdalardan oluşturulmalıdır.

Gebelikte Abur Cubur Yemek Anne ve Bebekte Hastalık Riskini Artırır

İşlenmiş abur cubur gıdalar genellikle besin bakımından düşük, kalorisi tüksek, şekeri fazla ve ilave yağ oranı yüksek besinlerdir. Dahası, eklenen şeker, kalp hasarları ve tip 2 diyabet sorunları gibi bir çok sağlık sorunlarına yol açabilmektedir.

Hamilelikte kilo alımı gerekli olsa da, aşırı kilo alımı birçok komplikasyon ve hastalıkla sonuçlanabilmektedir. Bunlar arasında hamilelik veya doğum komplikasyonlarının yanı sıra diyabet riski de vardır. Ayrıca ileride fazla kilolu bir çocuğa sahip olma riskinizi de artırabilir.

Bunun dışında abur cubur gıdaların içerisinde birçok katkı maddesi ve korucu bulunduğundan anne ve bebeğe doğrudan zarar verebilecek riskler de taşımaktadır. Bu nedenle daha sağlıklı bir gebelik süreci geçirmek adına abur cuburlardan uzak durmalısınız.

Hamilelikte Yenmemesi Gerekenler Konusunda Son Sözler

Hamilelikte yenmemesi gerekenler konusunda özellikle uygun gıda hijyeni ve hazırlığı her zaman tavsiye edilir. Ancak, bunu yapmak her zaman kolay değildir, çünkü bazı yiyecekler satın aldığınızda veya sonrasında da kirlenmiş olabilir. Bu nedenle, hamilelikte yenmemesi gerekenler listesi içindeki yiyeceklerden mümkün olduğunca kaçınılması en iyisidir. Sağlığınız ve doğmamış çocuğunuzun sağlığı her şeyden önce gelmelidir.

Dierseniz Hamilelikte Nar Yemek Düşük Yapar mı? Düşüğe Neden Olan Meyveler başlıklı makalemize de göz atabilirsiniz.

Kaynak: https://www.healthline.com/nutrition/11-foods-to-avoid-during-pregnancy